Güney Afrika’da yer alan Wonderwerk mağarasında, insanın atalarının ilk ateşi bundan tam 1 milyon yıl önce yakmayı öğrendiğine dair çıkan kanıtlar; insanlık tarihini bir adım daha aydınlatmış oldu. Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilim Akademisi bilim adamlarının açıklamasına göre; bulunan kanıtlara göre bölgede sık sık kontrollü biçimde ateş yakıldığı ortaya çıktı. Yeme alışkanlıkları açısından insanlık için önemli bir adım olan ateş yakma becerisi konusunda böyle bir açıklama gelmişken; biz de sizlere, yine insanoğlunun tarihi ile ilgili olarak bir başka ilki gözler önüne seren bir belgeselden bahsedelim…

2010 yılı yapımı belgesel film ‘Cave of Forgotten Dreams‘ (Unutulmuş Düşler Mağarası) Alman yönetmen Werner Herzog’un Güney Fransa’da yer alan Chauvet Cave mağarasında yaptığı iki haftalık çekimlerin sonucu olarak ortaya çıkan bir 3D yapım. İlk olarak 2010 yılı Toronto Film Festivali’nde gösterilen belgeseli, insanlık tarihi için ilgi çekici kılan ise, mağarada bulunan duvar resimleri. Bundan tam 30 bin yıl öncesine ait duvar resimlerinin bulunduğu mağaranın ortaya çıkışı tamamen tesadüf eseri oluyor. Bulunduğu bölgede yürüyüş yapan iki sporcunun girişini keşfettiği mağaradaki duvar resimleri görülür görülmez, içeriye giren ışık ve hava ile resimlerin bozulmaması için mağara koruma altına alınıyor. Yönetmen Herzog özel olarak aldığı iki haftalık izinle, mağaraya giriyor ve çok titiz ve özenli bir biçimde çekim yapıyor.

Mağara içindeki duvar resimlerini gördüğünüzde etkilenmemeniz mümkün değil. Zira, bundan on binlerce yıl önce yaşamış, ‘sanatçı’ların, o ortamda ışık, gölge ve mağara yüzeylerini sanat yapmak için nasıl kullandıklarını anlamak sahiden de şaşırtıcı. Örneğin hayvan figürlerinin hareketli görünmesi için, çizildikleri mağara duvarının engebeleri kullanılmış ve tam karşısından bakıldığında figürlerin ışık ve perspektif açılarıyla figürler hareket halindeymiş gibi görülüyor. Siyah ve kırmızı rengin kullanıldığı çizimlerin bazılarının yakınında, ‘sanatçı’ya ait bir imzaymış gibi değerlendirilen kırmızı boya ile yapılmış el izleri de yer alıyor!
Belgeselde ayrıca, Avrupa civarında daha ileri dönemlerde yapıldığı ortaya çıkan, heykel figürlerinin yer aldığı arşivler taranıyor. Bu mağarada bulunan duvar resimleri ile o heykeller arasındaki benzerlikler de ortaya konuluyor. Bu benzerliklere yapılan yorum ise, kültür üretiminin; bir yerden bir başka yere giden insanların yanlarında taşıdıkları bu objeler aracılığıyla geliştiği oluyor.

İnsanoğlunun yaktığı düşünülen ilk ateşe dair bilimsel verilerin konuşulduğu bu günlerde, duvar resimleri ve benzer sanat eserlerinin hayranlık uyandıran izlerini takip etmek için bu belgesel filmden etkilenmemek mümkün değil.